Trường cấp II Bắc Lý (Nay là trường THCS Bắc Lý) được thành lập vào năm 1953 , lúc đầu được đặt tại vùng căn cứ phía bắc huyện Lý Nhân và phải  đến năm 1958 mới chuyển về địa điểm hiện nay thuộc xã Bắc Lý, huyện Lý Nhân , tỉnh Hà Nam.

     Ở nước ta, hiếm có ngôi trường nào có bề dày thành tích như Bắc Lý. Hai lần được phong tặng danh hiệu Anh hùng Lao động, Huân chương Độc lập hạng Ba, nhiều năm liền nhận bằng khen của Chính phủ và Bộ GD&ĐT. Đây cũng là ngôi trường mà rất nhiều vị lãnh đạo cao cấp của Đảng và Nhà nước đã từng đến thăm.

    Nơi khởi nguồn của phong trào thi đua “ Hai tốt”.

       Lý Nhân là vùng chiêm trũng, lúc nào cũng thấy nước ngập mênh mông. Những năm 1953-1954 mặc dù trường được thành lập nhưng trong trong hoàn cảnh chiến tranh nên không có địa điểm cụ thể mà phải học nhờ ở các Đình, Chùa. Không có bàn ghế nên mỗi học sinh khi đi học phải tự manh theo bàn ghế để ngồi học. Vất vả như vậy nhưng hiếm khi có học sinh nghỉ học. Năm 1958 trường được chuyển về địa điểm thuộc xã Bắc Lý, vốn là một doi đất nằm giữa một vùng đồng nước mênh mông. Cũng trong thời kỳ này, toàn miền Bắc đẩy mạnh phong trào xây dựng Chủ Nghĩa Xã Hội. Hòa trong không khí phấn chấn của cả nước, thầy, trò và nhân dân Bắc Lý nung nấu quyết tâm xây dựng một ngôi trường thật khang trang, hiện đại. Hàng trăm người dân cùng toàn thể thầy và trò đã được huy động để đào đất, đắp nền, góp công góp của xây dựng trường.

       Ngoài việc xây dựng các phòg học, cơ sở vật chất, Thầy và trò Bắc Lý còn cải tạo, san lấp ao hồ để thành lập vườn trường . Đội ngũ Giáo viên trưòng THCS Bắc Lý hồi đó là những người con của các tỉnh, thành như: Ninh Bình, Hải Dương, Thanh Hóa, Hưng Yên, Hà Nội…đã cất công đi tìm kiếm, sưu tầm nhiều loại cây về trồng tại vườn trường, mày mò sáng chế ra các giáo cụ trực quan để học sinh vừa học tập vừa lao động, gắn kết giữa lý thuyết và thực hành. Đây được coi là nét độc đáo, sáng tạo  của nhà trường thời bấy giờ  và được Bộ GD&ĐT chọn làm điểm để nghiên cứu về cách dạy và học. Bên cạnh đó cuối năm 1960, Đảng và Nhà nước đã xác định phương châm Giáo dục của nước ta là: Học phải đi đôi với hành, lý luận gắn liền với thực tiễn, nhà trường gắn liền với xã hội. Do vậy trường THCS Bắc Lý đã nổi lên như một điển hình tiên tiến.

        Tháng 10 năm 1961, ngành Giáo dục tổ chức Hội nghị 3 năm xây dựng nhà trường XHCN ( 1958-1961) tại thị xã Phủ Lý. Hội nghị đã nhất trí công nhận trường THCS Bắc Lý là lá cờ đầu của toàn ngành Giáo dục và phát động phong trào thi đua “ Hai tốt” với khẩu hiệu: “ Tích cực thi đua dạy tốt, học tốt. Học tập và làm theo Bắc Lý”. Đích thân Bộ trưởng Giáo dục Nguyễn Văn Huyên đã mời đại diện nhà trường đứng lên trước hội trường gióng một hồi trống vang dội mở màn cho cuộc vận động thi đua “ Hai tốt”. Từ sau hội nghị này, một phong trào thi đua sôi nổi đã nhanh  chóng lan rộng trong các trường học từ nông thôn đến thành thị, từ miền ngược đến miền xuôi. Hầu như đi tới đâu , mọi người cũng nói về Bắc Lý và phong trào “ Hai tốt”. Mỗi học sinh Bắc Lý lúc đó được đeo một chiếc huy hiệu hình bông hoa, trên đó ghi chữ Hai tốt, rất vinh dự. Trong nhiều năm tiếp theo, trường THCS Bắc Lý tiếp tục dẫn đầu phong trào thi đua “ Hai tốt” và trở thành đơn vị điển hình trong phong trào thi đua yêu nước.

  Tiếng trống Bắc Lý vẫn còn vang .

  Trong phòng truyền thống của trường THCS Bắc Lý hôm nay, ngoài cờ, huân, huy chương các loại còn có các đồ vật khá lạ mắt như bộ quân phục bạc màu, mô hình chiếc tàu viễn dương…Đó là những kỹ vật của những cựu học sinh bắc lý, đại diện cho những hình mẫu học sinh nhà trường. .

    Tiêu biểu trong các hình mẫu này như: Liệt sỹ Trần Văn Tính, người đã hy sinh anh dũng khi tham gia đánh tàu Ma -Đốc của Mỹ trên vịnh Bắc bộ, hay như  ông Trần Tiến Cảnh - Trở thành Đại biểu Quốc hội tỉnh Hà Nam, hoặc như anh Cao Xuân Thăng- Người đã trở thành Chủ nhiệm HTX điển hình trong cả nước. Đều là học sinh cũ của trường THCS Bắc Lý.

 Không bằng lòng với những gì đã có, trong những năm qua, thầy và trò bắc lý luôn phấn đấu không ngừng. Cũng vì thế mà năm 1997, Trường được tặng Huân chương Độc lập Hạng Ba, năm 2000 trường tiếp tục dược phong tặng danh hiệu Anh Hùng Lao Động lần thứ 2. Năm 2002 trở thành trường đầu tiên của tỉnh Hà Nam được Bộ GD&ĐT công nhận đạt chuẩn Quốc gia.

   Phong trào thi đua “Hai tốt” trên đất Krông Năng.

   Qua hơn 20 năm xây dựng và phát triển, ngành Giáo dục huyện Krông Năng bước đầu đã có những khởi sắc đáng khích lệ. Từ chổ phòng học tạm bợ bằng tranh, tre, nứa, lá , thiếu Giáo viên, thiếu trường, thiếu lớp. Đến nay  trên địa bàn huyện  cơ bản đã có đầy đủ hệ thống trường lớp từ Mẫu giáo đến bậc Phổ thông, tuy chưa thật sự khang trang nhưng cũng khá kiên cố để dạy học. Hiên nay trên địa bàn huyện nhà đã có hàng ngàn Giáo viên được đào tạo chuẩn và trên chuẩn đang trực tiếp giảng dạy, hàng vạn em học sinh thuộc nhiều dân tộc anh em đang học tập. Chất lượng giáo dục  đang được nâng cao từng ngày. Toàn huyện đã có hàng trăm Giáo viên được công nhận Giáo viên Dạy giỏi từ cấp Tỉnh đến cấp Quốc gia, nhiều gương sáng Giáo viên tận tụy với nghề, yêu trường mến trẻ, hàng chục Sáng kiến cải tiến phương pháp giáo dục có hiệu quả được áp dụng. Nhiều em học sinh đã đạt giải cao trong các kỳ thi học sinh giỏi cấp Tỉnh và cấp Quốc gia, hàng ngàn học sinh củ của ngành Giáo dục huyện  đã và đang theo học ở các trường Đại học, Cao đẳng khắp cả nước, có nhiều em đạt học bổng học tập ở nước Ngoài, hàng chục cựu học sinh đang công tác, nghiên cứu và giảng dạy ở nhiều trường Đại học lớn như: Đại Học Tây Nguyên, Đại Học Quy Nhơn, Đại Học Đà Lạt, Học Viện An Ninh Nhân Dân…nhiều em trở thành Sỹ quan Quân Đội Nhân Dân , Công An Nhân Dân đang hàng ngày hàng giờ bảo vệ bình yên cho Tổ quốc, bình yên cho các buôn làng. Nhiều em trở về xây dựng quê hương đã trở thành gương lao động, sản xuất giỏi; Làm các chủ trang trại, lao động  tay nghề cao, chủ các doanh nghiệp….

   Đạt được các kết quả trên, chính là nhờ làm tốt phong trào thi đua “Hai tốt” từ phòng GD&ĐT, Công đoàn ngành đến các trường học của huyện Krông Năng. Phong trào thi đua “Hai tốt” đang là phong trào quan trọng trong chương trình hành động của BCH công đoàn các cấp nói riêng và lãnh đạo các cơ quan đơn vị Giáo dục nói chung, đã và đang làm dày thêm thành tích của ngành Giáo dục huyện nhà. Tiếp bước những thành công đó hàng trăm học sinh củ của ngành đã  học tập, rèn luyện trong các trường Sư Phạm trở về huyện nhà tiếp tục công việc “Trồng người” mà những thế hệ đi trước dày công xây dựng nên. Hy vọng rằng phong trào thi đua “Hai tốt” ngày càng lớn mạnh, để tô thắm hơn nữa thành tích giáo dục của huyện Krông Năng.

NGUYỄN THẾ THIÊN – PHT TRƯỜNG THCS TRẦN PHÚ