Nhằm góp ý cho dự án sửa đổi một số điều trong Luật Giáo dục, sáng 8-9, tại Đà Nẵng, Ủy ban Văn hóa, Giáo dục, Thanh niên, Thiếu niên và Nhi đồng của Quốc hội đã tiếp tục họp bàn. Phó Thủ tướng kiêm Bộ trưởng Bộ Giáo dục và Đào tạo (GD&ĐT) Nguyễn Thiện Nhân cũng tham dự và đưa ra nhiều ý kiến.

Người bảo phí, người bảo nên

Theo dự án này, chính sách “miễn học phí” đối với học sinh, sinh viên sư phạm; người theo học các khóa đào tạo nghiệp vụ sư phạm được quy định tại điều 89 của Luật Giáo dục được đề xuất nên thay bằng chính sách “hưởng tín dụng ưu đãi”. Theo chính sách đó, khi ra trường, nếu người học làm nhiệm vụ giảng dạy trong các cơ sở giáo dục hoặc làm công tác giáo dục trong các cơ quan quản lý nhà nước… sẽ không phải hoàn trả khoản tín dụng đã sử dụng để chi trả học phí.

Ông Đào Trọng Thi - Chủ nhiệm Ủy ban Văn hóa, Giáo dục, Thanh niên, Thiếu niên và Nhi đồng cho rằng: “Chuyện bồi hoàn là phi thực tế vì sinh viên tỏa đi khắp nơi, không ai quản lý. Từ đây, Bộ GD&ĐT muốn đưa ra cơ chế tín dụng để quản lý. Nếu sinh viên sư phạm ra trường không thực hiện trách nhiệm với nhà nước sẽ bị thu hồi khoản tiền này. Tôi ủng hộ!”.

Ông Thi nhấn mạnh: “Thực tế có nhiều học sinh và phụ huynh không muốn nhận ưu đãi “miễn học phí” để khỏi chịu ràng buộc về sau. Nhưng khi nhà nước không thực hiện được việc thu hồi thì dại gì người dân không khai thác. Từ đây, cần thay đổi về cơ chế chứ không thay đổi chính sách”.

Băn khoăn về vấn đề này, ông Nguyễn Minh Thuyết - Phó Chủ nhiệm Ủy ban Văn hóa, Giáo dục, Thanh niên, Thiếu niên và Nhi đồng đề xuất: “Nếu nghĩ hầu hết sinh viên sư phạm ra trường đều không chịu phục vụ cho ngành giáo dục thì oan cho nhiều sinh viên quá. Hiện đang khủng hoảng thừa ở nhiều ngành nên phải gắn chặt ngành giáo dục với thực tế, với thị trường lao động, theo tôi là nên miễn”.

Ông Hoàng Văn Toàn, Phó Trưởng đoàn đại biểu Quốc hội tỉnh Vĩnh Phúc, cũng đồng ý với chính sách miễn học phí vì “có thế ngành giáo dục mới thu hút được học sinh giỏi và uy tín của ngành được cải thiện”.

Tuy nhiên, bà Phạm Thị Thu Hà, Phó Giám đốc Sở GD&ĐT tỉnh Đồng Tháp, lại ngại ngần: “Nhiều trường đại học chạy theo chỉ tiêu tuyển sinh, gây nên khủng hoảng thừa trong ngành sư phạm, gây lãng phí ngân sách. Nên cho sinh viên vay vốn chứ không nên miễn học phí”.

Bí thư Thành ủy TP Đà Nẵng Nguyễn Bá Thanh băn khoăn: “Nếu chọn cách miễn học phí thì chủ yếu chỉ thu hút được sinh viên nghèo, cần phải hướng đến những chính sách ưu đãi sau khi họ ra trường thì mới hiệu quả”.

Cần “tăng âm” cho địa phương

Ủy ban Văn hóa, Giáo dục, Thanh niên, Thiếu niên và Nhi đồng cũng nhấn mạnh cần phân định rõ hơn trách nhiệm, quyền hạn giữa Bộ GD&ĐT với các bộ ngành và địa phương, cơ sở theo hướng tăng thẩm quyền trách nhiệm cho địa phương, cơ sở giáo dục và nhất là các trường đại học.

Phó Thủ tướng kiêm Bộ trưởng Bộ GD&ĐT Nguyễn Thiện Nhân cũng đồng tình quan điểm này. Ông cho rằng nếu không phân cấp cho các tỉnh, địa phương, Bộ sẽ không thể quản lý hết được. Bộ sẽ ban hành quy chế quản lý, còn bộ phận giám sát là địa phương. Bộ trưởng cũng phản ánh thêm rằng các trường học vẫn chưa làm tốt vấn đề tự chủ. Có nhiều hiệu trưởng làm sai nhưng giáo viên trong trường lại không dám phản ứng. Vì vậy, rất cần một cơ chế phân cấp và giám sát.

Bà Phạm Thị Thu Hà, thành viên Ủy ban Văn hóa, Giáo dục, Thanh niên, Thiếu niên và Nhi đồng, nhận định cần có chính sách kiểm định để phân biệt chất lượng giáo dục. Hiện tại có rất nhiều hình thức đào tạo như chính quy, tại chức… đều có giá trị ngang nhau.

“Có sự kiểm định về chất lượng giáo dục thì mới tạo sự cạnh tranh và phấn đấu giữa các trường” - bà Hà nhấn mạnh.