“Biết chắc là khi cho GV đi học nâng chuẩn sẽ dễ mất người. Nhưng
trường vẫn phải tạo điều kiện cho GV học” - ông Nguyễn Bác Dụng, Hiệu
trưởng THPT chuyên Trần Đại Nghĩa, ngẩn ngơ nói vậy.
Thống kê gần đây, Trường Trần Đại Nghĩa có gần 10 GV
nghỉ việc, trong đó, riêng tổ Anh ngữ phải thay đổi liên tục 4 đời tổ
trưởng. Những người ra đi đều là GV giỏi khiến trường chới với mỗi khi
nhận đơn xin nghỉ việc.
“Tôi so sánh khó khăn, thuận lợi của môi trường cũ -
mới cho người muốn đi. Nếu cạn lời vẫn không lay chuyển được ý định của
GV thì giải quyết cho đi thôi. Giữ người phải giữ được cả hồn lẫn xác.
Coi đó như là cơ may cho lớp dưới bứt phá chứng tỏ năng lực của mình”
- ông Dụng cho biết thêm.
Chung tình cảnh là Trường Phổ thông Năng khiếu khi có
6 GV đang học thạc sĩ (được trường hỗ trợ 50% học phí) và 1 GV học tiến
sĩ ở Mỹ. Lãnh đạo trường này cũng không chắc liệu học xong họ có trở
lại trường hay xin đi nơi khác?
Trong bối cảnh TP nguồn GV cung không đủ cầu, trường
tư, trường quốc tế mở ra đang thu hút một lượng GV TP vào làm việc,
khiến tình trạng đã thiếu càng thiếu hơn.
Năm học 2008-2009, Trường Trưng Vương xin Sở GD-ĐT 3
giáo viên Anh văn nhưng không được GV nào. Đã vậy, đùng một cái, 2 GV
bộ môn này của trường làm đơn xin nghỉ việc để qua trường quốc tế và
trường ĐH tư thục.
Thiếu GV trở nên trầm trọng, trường phải cấp tốc hợp
đồng 4 GV từ nơi khác. GV Anh văn của trường căng mình với thời khóa
biểu hết sáng đến chiều, có người dạy đến 30 tiết/tuần, không dám nhận
dạy kèm tư gia và trong nhà lúc nào cũng phải có chanh muối trị bệnh...
khan tiếng.
Thu học phí để tăng lương... 2.000 đồng/tiết
Thầy P., giáo viên của một trường THPT lớn đã ra đi sau khi kết thúc
khóa học thạc sĩ tại Anh với lý do rất thực tế: “Đi để thử thách và
phát triển khả năng của mình. Đi để tránh áp lực thành tích ở bậc phổ
thông, vì năm nào không có HS giỏi cấp thành, cấp quốc gia là bị ban
giám hiệu mời lên làm việc. Và một lý do nữa là thu nhập ở chỗ mới gấp
10 lần trường cũ”.
Trường Đinh Thiện Lý, quận 7, mới mở năm học này có
mức lương trung bình 500 USD/tháng, đã thu hút một lượng GV từ các
trường lớn về “đầu quân”.
PGS-TS Võ Thị Bạch Mai, Hiệu trưởng Trường Phổ thông
Năng khiếu, trăn trở: Trường có 1/3 GV cơ hữu. GV thỉnh giảng chủ yếu
của ĐH KHXH-NV, ĐH Khoa học tự nhiên, giảng dạy ở PTNK được ưu tiên xét
thi đua. Tuy nhiên, trong tình hình khó khăn, thù lao tiết dạy thấp rất
khó mời GV giỏi. Chúng tôi đang kiến nghị ĐH Quốc gia tính toán để tăng
tiền dạy cho GV lớp không chuyên (hiện hưởng 32.000 đồng/tiết).
Hơn 10 năm thành lập, Trường Phổ thông Năng khiếu duy
trì chính sách miễn học phí và cấp học bổng cho HS. Thế nhưng, trong
cơn bão giá vừa qua, trường phải làm một chuyện chẳng đặng đừng, tức là
thu học phí của HS 45.000 đồng/tháng từ năm học này. Số HS ít nên mỗi
tiết dạy cũng chỉ tăng được… 2.000 đồng.
Trường học không kinh doanh nên phúc lợi của trường
cho người thầy không đáng kể, hầu hết GV không thể sống đủ bằng lương
nên phải tự bươn chải. Nhiều GV có năng lực đã rời bỏ trường công, đầu
quân vào các trường tư giúp họ tăng thu nhập, cải thiện đời sống.
Không chỉ thế, ông Võ Anh Dũng, Hiệu trưởng Trường
THPT chuyên Lê Hồng Phong, còn lo ngại: Bây giờ HS giỏi không mặn mà
vào trường sư phạm. Tại Trường Lê Hồng Phong chỉ có một cựu HS vào
ngành giáo rồi trở về trường giảng dạy.
Các trường THPT Trưng Vương, Lê Hồng Phong, Nguyễn Thị
Minh Khai, Lê Quý Đôn, Hùng Vương… mỗi năm cũng chỉ có vài bộ hồ sơ
đăng ký vào ĐH Sư phạm. Theo thống kê, số giáo sinh tốt nghiệp của ĐH
Sư phạm và ĐH Sài Gòn hàng năm chỉ hơn 1.000 người, bằng 1/4 nhu cầu
tuyển dụng của TP.
HS giỏi TPHCM không mặn mà với ngành sư phạm, giáo
viên giỏi nhảy sang trường tư, trường ĐH, khiến những người tâm huyết
với đào tạo bậc phổ thông của TP lo lắng. Trường học không thể có cơ
chế “phạt tiền” khi bỏ việc như những ngành khác, chỉ có ràng buộc về
mặt tình cảm.
Nhưng, trong thời buổi hiện nay, tình cảm suông chưa
đủ và không thể giúp những người thầy và gia đình của họ có cuộc sống
tốt hơn.
