Những yếu kém cần được đề cập thẳng thắn
TS Bùi Trân Phượng, Hiệu trưởng ĐH Hoa Sen cho rằng, hiện nay, chúng ta đang thiếu và yếu về cơ sở vật chất, về đội ngũ nhà giáo, trình độ năng lực chuyên môn, năng lực quản lý, thiếu và yếu về đạo lý trong nhà trường. Vậy ngành Giáo dục cần thẳng thắn đề ra những giải pháp phù hợp để khắc phục những điểm "thiếu và yếu" này. Thật buồn vì bệnh thành tích, sự thiếu công minh, bằng giả, học giả ngày càng nghiêm trọng và phổ biến… nhưng sự đấu tranh khắc phục thì chưa liên tục, chưa tới nơi tới chốn. Do đó, để thuyết phục xã hội, CL cần phải nêu ra những yếu kém này một cách rõ ràng.
TS Bùi Trân Phượng tán thành với việc chọn lựa 2 giải pháp đột phá (gồm đổi mới quản lý giáo dục và đội ngũ người thầy), tuy nhiên chưa thấy xây dựng lộ trình thực hiện minh bạch.
TS Phượng đề nghị bổ sung thêm giải pháp đổi mới các chương trình hợp tác quốc tế, liên kết đào tạo theo hướng trả quyền tự chủ, tự chịu trách nhiệm về các trường; Bộ GD&ĐT nên tập trung nghiên cứu hệ thống giáo dục một số nước để chúng ta có "kênh" so sánh, sau đó cải tiến giáo dục theo hướng tăng tính hiện đại, cạnh tranh, xác định tính liên thông của các văn bằng chứng chỉ của Việt Nam và quốc tế.
Nhiều đại biểu đồng tình với quan điểm của PGS.TS Thái Bá Cần, Hiệu trưởng ĐH Sư phạm Kỹ thuật TP Hồ Chí Minh. PGS Cần thẳng thắn phân tích, cách trình bày tình hình giáo dục Việt Nam thông qua những "thành tựu và yếu kém" như bản dự thảo là theo cách truyền thống, do đó, bức tranh giáo dục không rõ nét (nên trình bày theo những tiêu chí của UNESCO).
Bản CL đưa ra 3 mục tiêu, nhưng PGS.TS Cần cho rằng, thực ra đó chỉ là 2 mục tiêu (nói đúng hơn chỉ là nhóm các chỉ số), còn mục tiêu thứ 3 chỉ là "phương tiện". Như vậy, việc xác định mục tiêu của CL "chưa tốt". Thêm nữa, nhiều giải pháp được đưa ra nhưng chưa được kiểm chứng trong thực tiễn. Ví dụ, cơ chế 1 cửa chỉ thích hợp với khu vực hành chính, trong khi ở các nhà trường, nếu cái gì sinh viên cũng phải qua "bộ phận hành chính" sẽ không phải là giải pháp tối ưu…
Thiếu công nhân lành nghề là do phân luồng quá kém
Nhìn nhận bản CL ở một góc độ khác, TS Lê Hiệu Dương, Hiệu trưởng ĐH Cần Thơ cho hay, không thể cô lập việc thực hiện CL với các cuộc cải cách, đổi mới khác trong xã hội. CL chính là một cuộc cải cách giáo dục để chuẩn bị cho tương lai với sản phẩm là con người làm chính trị mới, kinh tế mới, văn hoá mới, con người tương lai mới. Do đó, CL cần tiên lượng được mục tiêu xây dựng con người Việt Nam trong xã hội mới, ngay cả những cuộc cải cách khác, cũng nên hội tụ vào cuộc cải cách giáo dục này.
TS. Dương trăn trở vì CL chưa thật sự quan tâm đến GD mầm non, những gì xảy ra với bậc học này trong thời gian vừa qua, TS. Dương kiến nghị, cần phải tôn vinh và làm lại lương cho GV mầm non, đầu tư cho các cháu để đến năm 2020, chúng ta có một thế hệ những chủ nhân tài giỏi cho đất nước.
GS Đặng Văn Uy, Hiệu trưởng ĐH Hàng hải và một số hiệu trưởng khu vực phía Bắc phân tích: Nếu CL đưa ra đến năm 2020 có 95% học sinh tốt nghiệp được các doanh nghiệp và cơ quan sử dụng lao động đánh giá đáp ứng được các yêu cầu của công việc, trong khi bậc ĐH, tỷ lệ này được xác định là 80%, vậy giáo dục ĐH thấp hơn GD nghề nghiệp là chưa ổn?
Vấn đề phân luồng cũng chưa được xác định rõ nét trong CL, có một thực trạng là hiện nay chúng ta rất thiếu công nhân lành nghề, là hậu quả của việc phân luồng chưa tốt, chưa có mối liên thông đào tạo giữa công nhân tay nghề cao và đội ngũ tri thức.
GS Uy đồng tình với quan điểm của TS. Trân Phượng, chúng ta đã có hiến chương ASEAN rồi, nên cần phải suy nghĩ làm thế nào để bằng cấp của chúng ta cũng được công nhận rộng rãi trong khu vực, đáp ứng yêu cầu hội nhập quốc tế… Điều này chưa thấy CL đề cập tới.
Một số mục tiêu của giáo dục ĐH từ nay đến năm 2020: Tỷ lệ SV ngoài công lập chiếm 40%; 15.000 sinh viên nước ngoài đến học tại Việt Nam; 5% tổng số SV tốt nghiệp ĐH có trình độ ngang bằng với SV tốt nghiệp loại giỏi ở các trường ĐH hàng đầu trong khối ASEAN; 80% GV cao đẳng có trình độ thạc sỹ, trong đó 15% là tiến sỹ; 100% giảng viên ĐH có trình độ thạc sỹ; 30% số trường ĐH của Việt Nam sử dụng chương trình tiên tiến quốc tế…
minhnet (theo vietnamnet)
