Giáo dục ĐH: Chưa có giải pháp đột phá
Ý kiến ở đầu cầu TP.HCM
chiếm gần 1/3 tổng số gần 20 ý kiến góp ý cho dự thảo lần thứ 14. Mặc
dù, quá 12 giờ nhưng Vụ trưởng Vụ Giáo dục ĐH (Bộ GD-ĐT) Trần Thị Hà
phải “ngắt mạch” đầu cầu ý kiến của TP.HCM và xin tiếp thu ý kiến bằng
văn bản.
“Phát nổ” gây xôn xao đầu cầu Hà Nội là ý kiến của Hiệu trưởng Trường ĐH Khoa học Xã hội và Nhân văn TP.HCM Võ Văn Sen khi ông này thẳng thắn: “Nếu
Chiến lược phát triển Giáo dục Việt Nam 2009-2020” là kế hoạch dài hạn
thì ổn. Còn là “Chiến lược quốc gia” thì tiếp tục phải điều chỉnh nhiều
mới có thể công bố. Vì sự nghiệp giáo dục là sự nghiệp của toàn dân,
trong khi nhiều chỉ số đưa ra không sát thực….
Ông Sen cho rằng, kế
hoạch phát triển giáo dục ĐH đến 2020 trong chiến lược chưa đề ra giải
pháp đột phá, đón đầu. Thực tế, việc mở trường ĐH, CĐ thời gian qua đã
quá chú trọng vào số lượng, chưa quan tâm đến chất lượng.
Nếu so sánh với tốc độ
phát triển dân số nước ta thì không cần phát triển quá nhiều trường ĐH
(mục tiêu Vụ Giáo dục ĐH đề ra đến năm 2020 số trường ĐH, CĐ phải nâng
lên 600, tăng gần 200 trường so với hiện nay) nhưng lại thiếu trường
đạt chuẩn, được xã hội tin tưởng.
Bộ cần có một đợt tổng
kiểm tra tất cả các trường ĐH, CĐ trên toàn quốc và công bố thống kê
các trường không đạt. Việc mở trường đã nhanh, có nhiều ngành mới-lạ ra
đời cũng rất nhanh thế mà vẫn mở được mới lạ!?
Cùng quan điểm này, GS Lê - Hiệu trưởng Trường CĐ Sư phạm Mẫu giáo TW chia sẻ: việc củng
cố, đáp ứng yêu cầu về đội ngũ giảng viên, cơ sở vật chất, chương trình
đào tạo…mở ngành đào tạo cũng mất vài năm. Việc thiếu cán bộ quản lý,
giảng viên giàu kinh nghiệm là thách thức lớn đang đặt ra đối với các
trường ĐH, CĐ.
GS
Lê còn chỉ rõ hiện tượng phổ biến tại các trường ĐH hiện nay: Trong
khi, một số trường ĐH hiện không chú trọng nghiên cứu khoa học mà tuyển
sinh đào tạo CĐ, TCCN dẫn đến chất lượng thiếu và yếu. Giáo dục ĐH
chưa có giải pháp đột phá, đi trước, đón đầu nên chưa có nhiều sản phẩm
đáp ứng yêu cầu.
Chiến lược không chỉ của ngành
Theo Hiệu trưởng Trường
ĐH Xây dựng Hà Nội Nguyễn Văn Hùng thì: những giải pháp dự thảo Chiến
lược vạch ra vẫn theo lối viết kinh điển. Từ những ý đồ, ý tưởng và kế
hoạch đặt ra phải có “gói” giải pháp thực hiện đồng bộ, tổng thể, nhất
quán và khách quan. “Gói” giải pháp ở chiến lược 14 này vẫn chưa rõ.
Do vậy, phải có bổ
sung, điều chỉnh để Chiến lược không chỉ trong ngành GD thực hiện mà
tất cả các cấp, bộ ngành khác đều thực hiện thì mới thành công, đưa
giáo dục thực sự là “quốc sách hàng đầu”. Chiến lược này mới khoanh
vùng ở ngành GD chưa phải ở tầm quốc gia nên khó giải quyết những tồn
tại của ngành đang đặt ra.
Hiệu trưởng Trường ĐH
Sư phạm Kỹ thuật TP.HCM Thái Bá Cần nêu quan điểm, giải pháp được hiểu
là hành động để thực thi mục tiêu. Nhưng điều “lạ” ở trong Chiến lược
này thì các giải pháp đều không có liên kết với các mục tiêu đề ra!?
Ông chứng minh: trong
mục tiêu không đề cập đến “đổi mới quản lý để nâng chất lượng”
nhưng ở phần giải pháp lại coi đó là “mấu chốt” quan trọng thực hiện
thành công đổi mới. Chưa kể, một số mục tiêu trong Chiến lược đưa ra
không có giải pháp thực hiện như: thu hút 15.000 sinh viên nước ngoài
vào Việt Nam theo học… Để thực hiện được điều này cần một loạt các giải
pháp mở rộng, giao lưu..., nhưng Chiến lược chưa thấy thể hiện rõ.
Thứ trưởng Thường trực
Bộ GD-ĐT Bành Tiến Long thừa nhận, những ý kiến nêu: Chiến lược chưa
làm rõ được những chủ trương, những tư tưởng lớn và chưa có sức nặng.
Cách viết phù hợp với một nghị quyết hơn là 1 chiến lược quốc gia… – là
rất xác đáng và sẽ có điều chỉnh phù hợp.
Đầu tư công sức…viết lại?
Đề cập tới giáo dục mầm
non, PGS.TS Nguyễn Anh Tuấn, Hiệu trưởng Trường ĐH Cần Thơ băn khoăn:
“Chúng ta chưa thật sự quan tâm đến bậc học này, thời gian qua giáo dục
mầm non có nhiều sự việc đáng tiếc xảy ra không thể đổ hết lỗi cho các
cô giáo mà phải chỉ rõ cả trách nhiệm của cả các địa phương. Cô giáo
mầm non hàng ngày phải làm việc quá sức trong khi đó chế độ lương bổng
còn quá thấp không tương xứng…
Thạc sĩ Nguyễn Thị Chim
Lang, Phó Hiệu trưởng Trường ĐH Bà Rịa- Vũng Tàu góp ý cho việc phát
triển đội ngũ nhà giáo và cán bộ quản lý giáo dục, không nên dùng từ
tiến tới mà phải dùng từ thay đổi nhanh cơ chế tuyển dụng đội ngũ bằng
chế độ hợp đồng thay cho biên chế để tạo sự cạnh tranh lành mạnh và ý
thức phấn đấu trong đội ngũ nhà giáo…
Số đông các đại biểu
đều cho rằng, các chỉ tiêu đề ra trong Chiến lược cần phải gắn với ngân
sách giáo dục, vì nếu ngân sách giáo dục không tăng thì các chỉ tiêu đề
ra rất khó thực hiện.
Hiện nay, xã hội hóa là
một xu thế tất yếu trong bối cảnh trường công không thể gồng gánh hết
được. Tuy nhiên, xã hội hóa cũng phải quan tâm đến chất lượng đào tạo ở
các trường. Vì vậy, cần có chiến lược công tư phối hợp (trường công
cung cấp nhân lực giảng dạy, trường tư cung cấp cơ sở vật chất…).
Phó Hiệu trưởng Trường
ĐH Mở TP.HCM Nguyễn Kim Phúc cho rằng: "Với mục tiêu xã hội học tập,
học tập suốt đời thì vai trò của ĐH mở rất quan trọng, quy mô đào tạo
của các nước ở hình thức này cũng rất lớn. Ở Việt Nam quy mô đào tạo
của ĐH mở gấp 3 lần ĐH chính qui, do đó rất cần sự quan tâm của nhà
nước. Trong khi đó chiến lược chưa nêu ra được những giải pháp cụ thể.
Vụ trưởng Vụ Giáo dục
ĐH (Bộ GD-ĐT) Trần Thị Hà cho biết, Bộ đang chỉ đạo xây dựng mô hình 2
ĐH mở Hà Nội và TP.HCM trở lại đúng với nguyên lý, cách thức hoạt động
của ĐH mở trong thời gian tới.
Phát biểu kết luận, Thứ trưởng Thường trực Bành Tiến Long đã yêu cầu, thường
trực Ban soạn thảo đầu tư nhiều công sức, trí tuệ, thời gian phối kết
hợp với các vụ chức năng của Bộ đầu tư nhiều trí tuệ, công sức nhiều
hơn để xây dựng một bản Chiến lược đúng yêu cầu phát triển GD đào tạo
quốc gia đến năm 2020.
Theo VNN
